درکم کن تا درکت کنم!
***********************************************
یادداشت
نامه هایی برای رادیو
مهران دوستی
رادیو جان سلام!
این دومین نامه ای است که برایت می نویسم... در نامه قبلی فرصت نشد که یک دل سیر برایت درددل کنم. حالا درددل نه، با تو حرف بزنم! این طوری خیلی بهتر است...
خیلی وقت پیش ها در دهات ما در دامنه البرز؛ نزدیک دریا، پدرم از تهران مهمان داشت. آن زمان،تهران و جهان و تمام پدیده های دنیا برای ما خلاصه می شد در تو! بله، تعجب نکن! ما به همه چیز از زاویه دید تو نگاه می کردیم. اوایل من فکر می کردم یک اتفاقی در این جعبه جادو دارد می افتد که این همه صدا در آن موج می زند... بعدها با خودم فکر می کردم آدم ها را کوتوله کردند! مثل سرزمین لی لی پوت ها و گذاشتند آن پشت و کوتوله ها آن جا شهر دارند، روستا دارند، آهنگساز دارند، بازیگر دارند و خلاصه آنجا زندگی جریان دارد! خلاصه عشق من به تو رادیو جان، یک جورهایی ربط پیدا می کرد به سرزمین لی لی پوت ها... از ماجرا دور نشوم...
مهمان پدرم که از تهران آمده بود-و دیدن آن شهر جزو آرزوهای من بود- با خودش یک جعبه کوچولو به عنوان هدیه برای او آورده بود.ما گیج و حیران بودیم که در این جعبه چه می تواند باشد؟! اُبهت و چهره این آدم هیچ وقت یادم نمی رود. مدام به پدرم می گفت: ((آقا! درک کردن مهم است... تا شما درکم نکنی من نمی توانم درکت کنم!)) کلمه درک و فهم از همان زمان شد ملکه ذهنم! پدرم سر تکان می داد و می گفت:((بله، شما صحیح می فرمایید و این درک ابتدا از طریق گوش است که به انسان انتقال داده می شود.)) و دوباره آن مرد جواب می داد:((درست است... گوش و خوب شنیدن،خیلی مهم است.))
رادیو جان!
شاید باورت نشود که از همان زمان، گوش و گوش کردن و درک کردن شد کلمات اساسی و اصلی زندگی ام! خنده دار است نه؟! شاید باورش برای تو مشکل باشد که من گیج و مبهوتِ آن کارتن کوچک سفید رنگی بودم که آن مرد از تهران یا همان شهر آرزوهایم برای پدرم آورده بود و می خواستم بدانم داخل آن چیست که ارتباطش با گوش و درک کردن است؟
رادیو جان
تابستان بود و جیرجیرک ها بعدازظهرها روی برگ های درختان توسکا و صنوبر و اکالیپتوس، غوغا می کردند و با برگ های درخشانشان در زمینه آبی رنگ آسمان، پولک نقره پخش می کردند و من چه رویاهایی با این مناظر در ذهنم می پرواندم، رویاهایی که هنوز هم با آنها زندگی می کنم...
در اتاقکی از چوب بالای یک درخت بزرگ و عزیز برای خودم دست و پا کرده بودم ناگهان با صحنه ای عجیب و باورنکردنی باور شدم... پدرم به اتفاق مهمانش از زیر درخت رد شد اما دست مرد، تو بودی رادیو جان! و صدا از تو بود... آنها قدم می زدند و من ناباورانه و حیرت زده از خودم می پرسیدم یعنی واقعاً این صدا متعلق به همان کارتن سفید رنگ بود؟ رادیو؟!
آن ها دور می شدند اما صدای تو را از آن سوی باغ و بالای درخت می شنیدم... با خودم گفتم یعنی امکانش هست در همین کلبه کوچک صدای تو را بشنوم و درکت کنم؟ و چه محکم و رسا و بلند با خود می گفتم باید خوب درکت کنم تا درکم کنی! یعنی با تو می شود راه رفت؟ استراحت کرد؟ کار کرد؟ درس خواند؟ تو روشنی و صاف و بی غل و غش؟
مهمان پدرم بعد از چند روز ما را تنها گذاشت و رفت اما من هنوز که هنوز است نه آن چهره و نه آن کارتن سفید را نتوانسته ام از رویاهایم پاک کنم...
مادرم برای این موجود عزیز با یک تکه پارچه سفید که گل های ریز و قشنگ آبی و قرمز و سبز و بنفش داشت، روکش دوخت تا گردوغبار و خطی روی آن نیفتد...
از همان روزها آداب رادیو شنیدن در خانه ما عوض شد... پدرم می گفت: این رادیو ترانزیستوری است و می شود آن را همه جا برد و استفاده کرد. ما قبل از آن همگی دور یک جعبه جادویی می نشستیم و داستان شب گوش می کردیم...
اما پدرم دنیای شنیدنش را از ما جدا کرد و به تنهای رادیو را درک می کرد!
در یکی از روزهای داغ تابستان که پدرم در خواب ناز بود و برنامه ((گل های رنگارنگ)) از رادیو در حال پخش بود، من این جعبه جادویی را به بالای درختی که میعادگاه همیشگی ام بود بردم. در حالی که رادیو را محکم در دست داشتم با احتیاط و آهسته آهسته از نردبان بالا می رفتم و به اتاقک بالای درخت رسیدم. به دکمه های متعدد تو دست کشیدم... با کف دستم تو را لمس کردم و مانند یک موجود دوست داشتنی یکی از دکمه های تو را پیچاندم. صدای تو از همین جعبه بیرون آمد... زیبا، فاخر و باشخصیت... تو داشتی آواز می خواندی و یکی از زیباترین آوازهایی که من در عمرم شنیدم همان آواز بود... ((تنها رفتی/ تنها ماندم/ کاروان...)) استاد بنان...
به یاد کلمه ((درک)) مهمان پدرم افتادم.
خوب خواستم بشنوم و درکت کنم... آن چنان سراپا گوش شدم که خوابم برد. شاخه های براق درخت تکان می خورد و آواز بنان با حرکت برگ ها و ابرهای سفیدرنگ آسمان، آن چنان درکی از موسیقی و رادیو در من به وجود آورد که پس از سالیان، هنوز وقتی این آواز را می شنوم اشک در چشمانم می نشیند... یعنی چون من داشتم عمیق این موسیقی و کلمات را درک می کردم او هم مرا می فهمید و درک می کرد؟
رادیو جان!
می خواهم ساده در پایان نامه دومم برایت بنویسم:
که اگر تو را خوب درک نکنیم تو هم ما را درک نمی کنی! درک تو یعنی این که مرا خوب بشناس و به جای این که برای من شعار بدهی، شعور و فهم مرا به همگان نشان بده.
